Co to jest ZDOLNOŚĆ DEEMULGACYJNA?
Zdolność deemulgacyjna to właściwość oleju, która określa jego zdolność do oddzielania się od wody i tworzenia wyraźnych warstw między olejem a wodą. Innymi słowy, olej o dobrej zdolności deemulgacyjnej nie tworzy z wodą trwałej emulsji - woda szybko opada na dno zbiornika, skąd można ją usunąć, co jest kluczowe dla utrzymania wydajności układu i ochrony jego elementów przed korozją czy uszkodzeniem.
Olej hydrauliczny posiadający optymalną zdolność deemulgacyjną to niezbędny element w systemach hydraulicznych, gdzie istnieje ryzyko przedostania się wody do układu. Wybór odpowiedniego produktu pozwala na długotrwałą ochronę, stabilną pracę i ograniczenie kosztów eksploatacji. Jest szczególnie ważny w aplikacjach, gdzie systemy hydrauliczne pracują w warunkach wysokiej wilgotności lub są narażone na kontakt z wodą.
Dlaczego zdolność deemulgacyjna jest ważna?
- Chroni układ hydrauliczny przed korozją: woda w układzie może powodować korozję metalowych elementów, takich jak pompy i zawory. Szybkie oddzielenie i usunięcie wody ogranicza to ryzyko.
- Zachowuje właściwości smarne: obecność wody może osłabić film smarny, prowadząc do zwiększonego tarcia i zużycia mechanicznego. Olej o dobrej zdolności deemulgacyjnej ogranicza te skutki.
- Zapewnia stabilność pracy układu: woda obecna w oleju zmniejsza efektywność działania układu. Oddzielenie wody pozwala na utrzymanie stabilności pracy.
- Zwiększa żywotność oleju i komponentów: woda przyspiesza utlenianie i rozkład niektórych dodatków, a emulsja sprzyja powstawaniu osadów i zatykaniu filtrów. Usunięcie wody przekłada się na dłuższą pracę oleju i układu bez awarii.
Jak działa olej z optymalną zdolnością deemulgacyjną?
- Szybka separacja wody: olej oddziela się od wody i tworzy wyraźną granicę między fazą olejową a wodną.
- Ochrona przed stabilizacją emulsji: dobór oleju bazowego i dodatków zapobiega trwałemu łączeniu się wody z olejem, czyli powstaniu stabilnej emulsji.
- Ułatwienie usuwania wody: woda opada na dno zbiornika, skąd można ją spuścić zaworem spustowym albo usunąć separatorem, co zapobiega jej gromadzeniu się w obiegu.
- Działanie w temperaturze pracy: zdolność deemulgacyjną bada się w podwyższonej temperaturze ustalonej przez normę badania (54 °C, dla olejów gęstszych 82 °C).
Skąd bierze się woda w oleju hydraulicznym?
- Skraplanie się wilgoci z powietrza w zbiorniku przy zmianach temperatury - zbiornik „oddycha” przez odpowietrznik.
- Mycie maszyn wodą pod ciśnieniem i praca w deszczu.
- Nieszczelne chłodnice olej-woda.
- Zużyte uszczelnienia tłoczysk siłowników, które przy chowaniu tłoczyska wciągają wilgoć do układu.
Mętny albo mlecznobiały olej może oznaczać wodę albo powietrze. Jeśli zmętnienie w próbce zostaje długo po odstaniu, przyczyną może być woda - powietrze zwykle uchodzi szybciej (w zimnym, gęstym oleju wolniej), a pewność daje analiza oleju, co opisujemy na stronie o tym, jak olej uwalnia powietrze.
Jak bada się zdolność deemulgacyjną?
Zdolność deemulgacyjną olejów hydraulicznych bada się według normy ISO 6614 (odpowiednik ASTM D1401). W cylindrze miesza się 40 ml oleju i 40 ml wody destylowanej przez 5 minut w temperaturze 54 °C (oleje o lepkości powyżej 90 mm²/s w 40 °C w 82 °C), a potem mierzy czas, po którym warstwa emulsji zmniejszy się do 3 ml lub mniej.
Wynik zapisuje się jako objętości oleju, wody i emulsji w mililitrach oraz czas w minutach, np. 40-40-0 (15) - po 15 minutach jest 40 ml oleju, 40 ml wody i nie ma emulsji. Im krótszy czas, tym lepiej. Dla olejów hydraulicznych HLP norma DIN 51524-2 podaje najdłuższy dopuszczalny czas rozdzielenia, zależny od klasy lepkości.
Czy każdy olej hydrauliczny powinien oddzielać wodę?
Nie. Oleje hydrauliczne HL, HLP i HVLP to oleje deemulgujące - woda ma się od nich szybko oddzielić. Wyjątkiem są oleje detergentowo-dyspergujące, oznaczane HLP-D. Celowo utrzymują niewielkie ilości wody i zanieczyszczeń w drobnej zawiesinie, aby nie gromadziły się w układzie i nie powodowały zacięć zaworów.
Stosuje się je tam, gdzie zaleca je producent maszyny, np. w części obrabiarek. Nie należy ich mieszać z olejami deemulgującymi ani stosować zamiennie bez sprawdzenia zaleceń producenta.
Pytania i odpowiedzi
Co to jest zdolność deemulgacyjna oleju?
To zdolność oleju do szybkiego oddzielania się od wody bez tworzenia trwałej emulsji. Woda opada na dno zbiornika, skąd można ją usunąć.
Jak bada się zdolność deemulgacyjną?
Według ISO 6614 (ASTM D1401): 40 ml oleju i 40 ml wody miesza się przez 5 minut w 54 °C (oleje o lepkości powyżej 90 mm²/s w 40 °C - w 82 °C) i mierzy czas, po którym warstwa emulsji spadnie do 3 ml lub mniej.
Co oznacza wynik 40-40-0 (15)?
Po 15 minutach w cylindrze jest 40 ml oleju, 40 ml wody i 0 ml emulsji, czyli olej całkowicie oddzielił się od wody. Im krótszy czas, tym lepiej.
Skąd bierze się woda w oleju hydraulicznym?
Najczęściej ze skraplania wilgoci w zbiorniku, z mycia maszyn, z nieszczelnych chłodnic olej-woda i przez zużyte uszczelnienia tłoczysk siłowników.
Czy każdy olej hydrauliczny powinien oddzielać wodę?
Nie. Oleje detergentowo-dyspergujące HLP-D celowo utrzymują niewielkie ilości wody w zawiesinie. Stosuje się je tylko tam, gdzie zaleca je producent maszyny.
Nie wiesz, który olej hydrauliczny wybrać?
Napisz, do jakiej maszyny szukasz oleju, jaką ma pompę i w jakiej temperaturze pracuje - doradca techniczny dobierze olej FUCHS i odpowie osobiście.
⚠ Zastrzeżenie. Informacje na tej stronie opracowaliśmy na podstawie norm DIN, ISO i ASTM oraz kart technicznych FUCHS, według stanu wiedzy na dzień publikacji. Mają charakter poglądowy, mogą ulec zmianie i nie zastępują zaleceń producenta maszyny lub układu hydraulicznego - wiążąca jest jego dokumentacja techniczna. Przed wyborem oleju sprawdź wymagania producenta maszyny lub układu hydraulicznego, a w razie wątpliwości zapytaj naszego doradcę. W zakresie dopuszczalnym przez przepisy prawa nie ponosimy odpowiedzialności za skutki doboru oleju bez sprawdzenia wymagań producenta maszyny lub układu hydraulicznego. Kopiowanie treści bez naszej zgody jest zabronione.