Dodatki AW w smarach
Dodatki AW (z ang. Anti-Wear) chronią metalowe elementy maszyn przed zużyciem przy umiarkowanym obciążeniu. Działają podczas codziennej pracy maszyny, zanim nacisk stanie się na tyle duży, że potrzebne będą dodatki EP.
Dzięki nim łożyska, prowadnice i powierzchnie ślizgowe zużywają się wolniej, a maszyna dłużej pracuje bez awarii.
Czym są dodatki AW w smarach?
Dodatki AW to specjalne substancje chemiczne stosowane w smarach, które chronią metalowe elementy maszyn przed zużyciem w warunkach umiarkowanego obciążenia i temperatury. Ich zadaniem jest ograniczenie tarcia i zapobieganie mikrozatarciom, które mogą wystąpić podczas codziennej pracy maszyn, nawet przy poprawnym smarowaniu.
Dzięki dodatkom AW elementy takie jak łożyska, prowadnice czy powierzchnie ślizgowe zużywają się wolniej, co przekłada się na dłuższą żywotność maszyn i mniejsze ryzyko awarii.
Jak działają dodatki AW?
Przy rozruchu, małej prędkości albo dużym obciążeniu warstwa smaru między powierzchniami staje się bardzo cienka i nierówności metalu zaczynają się stykać - to tzw. smarowanie graniczne. Dodatki AW reagują wtedy z powierzchnią metalu i tworzą cienką warstwę ochronną, zwaną filmem granicznym. Warstwa ta działa jak bariera, która:
- zmniejsza tarcie między powierzchniami,
- zapobiega bezpośredniemu kontaktowi metalu z metalem,
- chroni przed mikrościeraniem i zużyciem.
Dodatki AW to często związki fosforu, w wielu smarach także cynku (np. dialkiloditiofosforan cynku, ZDDP), które chemicznie wiążą się z powierzchnią metalu, tworząc ochronną powłokę. Razem z dodatkami EP stanowią zwykle od 0,5 do 5% masy smaru.
Dlaczego dodatki AW są ważne?
W przeciwieństwie do dodatków EP, które zaczynają działać głównie przy bardzo dużych naciskach i wysokiej temperaturze w strefie styku, dodatki AW pracują wcześniej - już przy mniejszych obciążeniach. Ich rola jest równie istotna, ponieważ:
- zmniejszają zużycie elementów ruchomych,
- zwiększają niezawodność maszyn,
- chronią powierzchnie, gdy warstwa smaru jest zbyt cienka,
- współdziałają z dodatkami EP, zapewniając ochronę w różnych warunkach pracy.
Gdzie najczęściej stosuje się smary z dodatkami AW?
Smary zawierające dodatki AW są powszechnie stosowane w wielu dziedzinach przemysłu, w tym:
- w maszynach przemysłowych i rolniczych,
- w łożyskach i prowadnicach pracujących przy średnim obciążeniu,
- w przekładniach i mechanizmach o umiarkowanej intensywności pracy,
- wszędzie tam, gdzie liczy się trwałość i niezawodność.
Dodatki AW a dodatki EP - porównanie
| Dodatki AW | Dodatki EP | |
|---|---|---|
| Zadanie | ochrona przed zużyciem (ścieraniem) | ochrona przed zatarciem i zespawaniem |
| Kiedy działają | przy umiarkowanych obciążeniach, w smarowaniu granicznym | przy bardzo dużych naciskach i uderzeniach |
| Typowe związki | fosfor, cynk (np. ZDDP) | często siarka i fosfor |
| Badanie | średnica śladu zużycia na aparacie czterokulowym (ASTM D2266) | obciążenie zespawania na aparacie czterokulowym (DIN 51350-4, ASTM D2596), obciążenie OK w teście Timken (ASTM D2509) |
Oba rodzaje dodatków często występują w jednym smarze i się uzupełniają: AW chronią na co dzień, EP - w chwilach przeciążenia.
Pytania i odpowiedzi
Co to są dodatki AW?
Dodatki AW (Anti-Wear) to składniki smaru, które tworzą na metalu cienki film graniczny i chronią elementy maszyn przed zużyciem przy umiarkowanym obciążeniu.
Czym różnią się dodatki AW od EP?
Dodatki AW chronią przed zużyciem przy umiarkowanych obciążeniach, a dodatki EP przed zatarciem przy bardzo dużych naciskach. Często występują razem w jednym smarze.
Jak sprawdza się działanie dodatków AW?
Najczęściej na aparacie czterokulowym według ASTM D2266 - mierzy się średnicę śladu zużycia na kulkach. Im mniejszy ślad, tym lepsza ochrona przed zużyciem.
Nie wiesz, który smar wybrać?
Napisz, do jakiej maszyny lub łożyska szukasz smaru, w jakiej temperaturze pracuje i jak jest podawany - doradca techniczny dobierze smar FUCHS i odpowie osobiście.
⚠ Zastrzeżenie. Informacje na tej stronie opracowaliśmy na podstawie norm DIN, ISO i ASTM oraz kart technicznych FUCHS, według stanu wiedzy na dzień publikacji. Mają charakter poglądowy, mogą ulec zmianie i nie zastępują zaleceń producenta maszyny lub łożyska - wiążąca jest jego dokumentacja techniczna. Przed wyborem smaru sprawdź wymagania producenta maszyny lub łożyska, a w razie wątpliwości zapytaj naszego doradcę. W zakresie dopuszczalnym przez przepisy prawa nie ponosimy odpowiedzialności za skutki doboru smaru bez sprawdzenia wymagań producenta maszyny lub łożyska. Kopiowanie treści bez naszej zgody jest zabronione.