Co to jest NISKA SKŁONNOŚĆ DO PIENIENIA?
Niska skłonność do pienienia oleju hydraulicznego to właściwość, która oznacza jego zdolność do ograniczania tworzenia się piany podczas pracy układu. Piana w oleju to zbiór pęcherzyków powietrza na powierzchni oleju w zbiorniku, które mogą negatywnie wpływać na działanie układu hydraulicznego, prowadząc do spadku efektywności, hałasu, a nawet uszkodzeń.
Olej hydrauliczny o niskiej skłonności do pienienia to kluczowy element systemów hydraulicznych, szczególnie tych pracujących pod dużymi obciążeniami lub w warunkach, gdzie możliwe jest zasysanie powietrza. Dzięki odpowiednim właściwościom przeciwpiennym olej zapewnia stabilną, cichą i efektywną pracę systemu. Skąd bierze się piana i co zrobić, gdy już się pojawi, opisujemy na stronie dlaczego olej hydrauliczny się pieni.
Dlaczego niska skłonność do pienienia jest ważna?
- Zapewnia stabilną pracę układu: piana może powodować nierównomierny przepływ oleju i spadki ciśnienia, co zaburza działanie systemu. Olej o niskiej skłonności do pienienia ogranicza te problemy.
- Ogranicza ryzyko uszkodzeń: piana i powietrze zassane przez pompę sprzyjają kawitacji, która niszczy powierzchnie pomp i zaworów oraz przyspiesza zużycie elementów mechanicznych.
- Redukuje hałas i wibracje: obecność piany zwiększa hałas pracy układu hydraulicznego. Olej o odpowiednich właściwościach ogranicza ten efekt.
- Chroni właściwości smarne: olej z pęcherzykami powietrza daje słabszy film smarny, co zwiększa tarcie i ryzyko uszkodzeń mechanicznych.
- Ogranicza degradację oleju: tlen z powietrza zawartego w pianie przyspiesza utlenianie oleju, co prowadzi do jego szybszego starzenia i konieczności wymiany.
Jak działa olej o niskiej skłonności do pienienia?
- Szybki rozpad piany: pęcherzyki, które wypłyną na powierzchnię oleju w zbiorniku, szybko pękają, zamiast tworzyć trwałą warstwę piany.
- Dodatki przeciwpienne: osłabiają ścianki pęcherzyków, dzięki czemu piana narasta wolniej i szybciej się rozpada, także przy burzliwym przepływie oleju.
- Zapobieganie wtórnemu pienieniu: badanie powtarza się po cyklu grzania i studzenia (sekwencja III), żeby sprawdzić, czy olej gasi pianę także po nagrzaniu i ponownym ostygnięciu.
- Skuteczność w różnych temperaturach: właściwości przeciwpienne sprawdza się zarówno w temperaturze pokojowej, jak i w temperaturze zbliżonej do pracy gorącego układu.
Dodatki przeciwpienne w oleju hydraulicznym
Za niską skłonność do pienienia odpowiadają dodatki przeciwpienne. To substancje słabo rozpuszczalne w oleju, rozproszone w nim w bardzo małej ilości. Trafiając na ściankę pęcherzyka, miejscowo obniżają napięcie powierzchniowe - ścianka pęka i piana się rozpada. Najczęściej stosuje się dodatki silikonowe (polisiloksany) i bezsilikonowe (poliakrylany).
Dodatków przeciwpiennych nie może być za dużo. Ich nadmiar pogarsza zdolności wydzielania powietrza - piana na powierzchni znika, ale drobne pęcherzyki dłużej zostają w całej objętości oleju. Dlatego dawkę dobiera producent oleju, a do gotowego oleju nie należy dolewać środków przeciwpiennych na własną rękę.
Dodatki przeciwpienne nie usuwają przyczyny pienienia. Jeśli pompa zasysa powietrze przez nieszczelność albo w oleju jest woda lub domieszka innego oleju, piana może pojawić się także w oleju o bardzo dobrych właściwościach przeciwpiennych. O oddzielaniu wody od oleju piszemy osobno.
Jak czytać wynik pienienia w karcie oleju?
Skłonność do pienienia bada się według normy ISO 6247 (odpowiednik ASTM D892). Przez próbkę oleju przedmuchuje się powietrze przez 5 minut, a następnie próbka odstaje 10 minut. W karcie technicznej wynik podaje się parą liczb w mililitrach:
- Pierwsza liczba - skłonność do pienienia: objętość piany zaraz po zakończeniu przedmuchiwania.
- Druga liczba - stabilność piany: objętość piany, która została po odstaniu.
Wynik 50/0 oznacza więc 50 ml piany po przedmuchiwaniu i 0 ml po odstaniu - piana całkowicie zanikła. Im mniejsze liczby, tym lepiej - ocenia się obie wartości.
| Sekwencja | Temperatura | Co sprawdza |
|---|---|---|
| I | 24 °C | świeża próbka |
| II | 93,5 °C | nowa porcja oleju w temperaturze gorącego układu |
| III | 24 °C | próbka z sekwencji II po ostudzeniu |
Karty podają wynik dla każdej sekwencji osobno albo tylko dla pierwszej. Porównując oleje, porównuj tę samą sekwencję.
Niska skłonność do pienienia a wydzielanie powietrza
To dwie różne właściwości i karta techniczna oleju podaje je osobno:
| Skłonność do pienienia | Wydzielanie powietrza | |
|---|---|---|
| Gdzie jest powietrze | piana na powierzchni oleju w zbiorniku | drobne pęcherzyki w całej objętości oleju |
| Co mierzy badanie | objętość piany w ml | czas w minutach do spadku zawartości powietrza do 0,2% |
| Norma badania | ISO 6247 | ISO 9120 |
| Wpływ dodatków przeciwpiennych | poprawiają | w nadmiarze pogarszają |
Olej może dobrze gasić pianę na powierzchni, a jednocześnie długo trzymać drobne pęcherzyki w środku. Dlatego przy doborze oleju patrzy się na obie wartości - więcej o drugiej na stronie o zdolności wydzielania powietrza.
Pytania i odpowiedzi
Co to jest niska skłonność do pienienia?
To zdolność oleju do ograniczania tworzenia się piany podczas pracy układu. Odpowiadają za nią dodatki przeciwpienne, dzięki którym pęcherzyki na powierzchni oleju szybko pękają.
Co oznacza wynik pienienia 50/0?
Według ISO 6247: 50 ml piany zaraz po 5 minutach przedmuchiwania powietrzem i 0 ml po 10 minutach odstania. Piana całkowicie zanikła.
Jakie dodatki przeciwpienne stosuje się w olejach hydraulicznych?
Najczęściej silikonowe (polisiloksany) i bezsilikonowe (poliakrylany), w bardzo małych ilościach dobranych przez producenta oleju.
Czy można dolać środek przeciwpienny do oleju hydraulicznego?
Nie należy. Nadmiar dodatków przeciwpiennych pogarsza wydzielanie powietrza z oleju, a środek nie usuwa przyczyny pienienia, np. nieszczelności po stronie ssawnej pompy.
Czym różni się pienienie od wydzielania powietrza?
Pienienie dotyczy piany na powierzchni oleju (ISO 6247, wynik w ml), a wydzielanie powietrza drobnych pęcherzyków w całej objętości oleju (ISO 9120, wynik w minutach).
Nie wiesz, który olej hydrauliczny wybrać?
Napisz, do jakiej maszyny szukasz oleju, jaką ma pompę i w jakiej temperaturze pracuje - doradca techniczny dobierze olej FUCHS i odpowie osobiście.
⚠ Zastrzeżenie. Informacje na tej stronie opracowaliśmy na podstawie norm DIN, ISO i ASTM oraz kart technicznych FUCHS, według stanu wiedzy na dzień publikacji. Mają charakter poglądowy, mogą ulec zmianie i nie zastępują zaleceń producenta maszyny lub układu hydraulicznego - wiążąca jest jego dokumentacja techniczna. Przed wyborem oleju sprawdź wymagania producenta maszyny lub układu hydraulicznego, a w razie wątpliwości zapytaj naszego doradcę. W zakresie dopuszczalnym przez przepisy prawa nie ponosimy odpowiedzialności za skutki doboru oleju bez sprawdzenia wymagań producenta maszyny lub układu hydraulicznego. Kopiowanie treści bez naszej zgody jest zabronione.