Oleje hydrauliczne - wiedza praktyczna
Olej hydrauliczny przenosi energię w układzie: pompa wytwarza ciśnienie, a olej przekazuje je do siłowników i silników hydraulicznych. Przy okazji smaruje pompę i zawory, odprowadza ciepło, chroni elementy przed korozją i wynosi zanieczyszczenia do filtra.
Zebraliśmy tu właściwości, które opisują karty techniczne olejów hydraulicznych: od pienienia i wydzielania powietrza, przez oddzielanie wody i odporność na utlenianie, po wskaźnik lepkości i ochronę przed zużyciem.
Czego wymagamy od oleju hydraulicznego
Przeniesienie ciśnienia
Olej jest praktycznie nieściśliwy, dlatego układ reaguje szybko i precyzyjnie. Powietrze w oleju odbiera mu tę cechę - stąd znaczenie pienienia i wydzielania powietrza.
Smarowanie
Pompy zębate, łopatkowe i tłokowe pracują przy dużych naciskach. Dodatki przeciwzużyciowe tworzą na metalu warstwę ochronną, która chroni je przed zużyciem.
Czystość i trwałość
Olej ma długo pracować bez zmian: nie utleniać się, oddzielać wodę i nie tworzyć osadów, które zatykają zawory i filtry.
Rodzaje olejów hydraulicznych - HL, HLP, HVLP
Oleje hydrauliczne na bazie oleju mineralnego opisuje norma DIN 51524 w trzech częściach. Międzynarodowa klasyfikacja ISO 6743-4 nazywa te same grupy innymi literami.
| DIN 51524 | ISO 6743-4 | Co zawiera | Gdzie się stosuje |
|---|---|---|---|
| HL (część 1) | HL | olej mineralny z inhibitorami utleniania i korozji | układy o małym obciążeniu, bez wymagań przeciwzużyciowych |
| HLP (część 2) | HM | jak HL, dodatkowo dodatki przeciwzużyciowe | najczęściej stosowany w maszynach przemysłowych, stosowany też w maszynach mobilnych |
| HVLP (część 3) | HV | jak HLP, dodatkowo wysoki wskaźnik lepkości | maszyny pracujące na zewnątrz, duże wahania temperatury |
Oznaczenie zapisuje się razem z klasą lepkości, np. HLP 46 albo ISO-L-HM 46. ISO 6743-4 obejmuje też olej HG do układów połączonych z prowadnicami ślizgowymi (z dodatkami przeciw drganiom ciernym stick-slip), ciecze trudnopalne HFA, HFB, HFC i HFD oraz ciecze biodegradowalne HETG, HEPG, HEES i HEPR, które szczegółowo opisuje norma ISO 15380.
Klasa lepkości ISO VG
Liczba w oznaczeniu oleju to klasa lepkości według ISO 3448: średnia lepkość kinematyczna w 40 °C w mm²/s, z tolerancją ±10%. Olej ISO VG 46 ma więc w 40 °C lepkość od 41,4 do 50,6 mm²/s. W układach hydraulicznych najczęściej stosuje się klasy 32, 46 i 68.
Klasę lepkości podaje producent maszyny lub pompy - zależy od typu pompy, temperatury pracy i warunków otoczenia. To, jak mocno lepkość zmienia się z temperaturą, opisuje wskaźnik lepkości VI.
Tematy
Właściwości oleju hydraulicznego w karcie technicznej
Karta techniczna oleju hydraulicznego podaje wyniki badań wykonanych według norm. Poniżej najważniejsze właściwości i normy, którymi się je sprawdza.
| Właściwość | Co oznacza w praktyce | Jak się ją bada |
|---|---|---|
| Pienienie | piana na powierzchni oleju w zbiorniku | ISO 6247, ASTM D892 |
| Wydzielanie powietrza | jak szybko uchodzą pęcherzyki rozproszone w oleju | DIN ISO 9120 |
| Zdolność deemulgacyjna | oddzielanie wody od oleju | ISO 6614, ASTM D1401 |
| Stabilność oksydacyjna | odporność na utlenianie w czasie pracy | ISO 4263-1, ASTM D943 (TOST) |
| Właściwości antykorozyjne | ochrona stali przed rdzą w obecności wody, brak działania korodującego na miedź | ISO 7120 (stal), ISO 2160 (miedź) |
| Ochrona przed zużyciem | odporność na zużycie i zatarcie przy dużych obciążeniach | test przekładniowy FZG, DIN ISO 14635-1 |
| Wskaźnik lepkości | jak mocno lepkość zmienia się z temperaturą | ISO 2909 |
| Odporność na ścinanie | trwałość lepkości olejów z modyfikatorem lepkości | DIN 51350-6 |
Wymagane wartości dla każdej grupy olejów podaje norma DIN 51524, a wyniki konkretnego oleju - jego karta techniczna.
Jak dobrać olej hydrauliczny - pięć pytań
- Jaki rodzaj oleju i jaką klasę lepkości zaleca producent maszyny lub pompy?
- W jakiej temperaturze pracuje układ i czy maszyna pracuje na zewnątrz, także zimą? Przy dużych wahaniach temperatury często stosuje się olej HVLP - jeśli dopuszcza go producent maszyny.
- Jaka jest pompa i ciśnienie pracy?
- Czy do układu może dostawać się woda i czy wymagany jest olej trudnopalny albo biodegradowalny?
- Czy olej może przypadkowo zetknąć się z żywnością (wymagany olej z rejestracją NSF H1)?
Oleje hydrauliczne w naszym sklepie
Nie wiesz, który olej hydrauliczny wybrać?
Napisz, do jakiej maszyny szukasz oleju, jaką ma pompę i w jakiej temperaturze pracuje - doradca techniczny dobierze olej FUCHS i odpowie osobiście.
⚠ Zastrzeżenie. Informacje na tej stronie opracowaliśmy na podstawie norm DIN, ISO i ASTM oraz kart technicznych FUCHS, według stanu wiedzy na dzień publikacji. Mają charakter poglądowy, mogą ulec zmianie i nie zastępują zaleceń producenta maszyny lub układu hydraulicznego - wiążąca jest jego dokumentacja techniczna. Przed wyborem oleju sprawdź wymagania producenta maszyny lub układu hydraulicznego, a w razie wątpliwości zapytaj naszego doradcę. W zakresie dopuszczalnym przez przepisy prawa nie ponosimy odpowiedzialności za skutki doboru oleju bez sprawdzenia wymagań producenta maszyny lub układu hydraulicznego. Kopiowanie treści bez naszej zgody jest zabronione.