Płyny chłodnicze - wiedza praktyczna
Płyn chłodniczy odbiera ciepło z silnika i oddaje je w chłodnicy, a przy okazji chroni układ chłodzenia przed zamarzaniem, przegrzaniem, korozją i kawitacją. Składa się z wody, glikolu (najczęściej monoetylenowego, rzadziej monopropylenowego) i pakietu inhibitorów korozji.
Pakiet inhibitorów to niewielka część płynu, ale to on decyduje o jego jakości i trwałości. Od rodzaju inhibitorów pochodzą nazwy technologii płynów chłodniczych: IAT, OAT, Si-OAT, P-OAT czy PSi-OAT. Opisujemy je tutaj razem z zasadami doboru i wymiany płynu.
Czego wymagamy od płynu chłodniczego
Odbiór ciepła
Woda odbiera ciepło znacznie lepiej niż glikol, dlatego jest podstawą płynu. Osady i kamień na ściankach chłodnicy i kanałów silnika pogarszają wymianę ciepła i prowadzą do przegrzewania.
Ochrona przed mrozem i wrzeniem
Zamarzająca woda zwiększa objętość o około 9% i może rozsadzić chłodnicę albo blok silnika. Glikol obniża temperaturę zamarzania i podnosi temperaturę wrzenia płynu.
Ochrona przed korozją
Inhibitory chronią aluminium, żeliwo, stal, miedź i luty przed korozją, a pompę cieczy i tuleje cylindrów przed kawitacją. Płyn musi też być obojętny dla uszczelnień i węży.
Technologie płynów chłodniczych - IAT, HOAT, OAT, Si-OAT, P-OAT
Inhibitory korozji dzielą się na nieorganiczne (mineralne) i organiczne (sole kwasów karboksylowych). Inhibitory mineralne tworzą warstwę ochronną na całej wewnętrznej powierzchni układu i szybciej się zużywają. Inhibitory organiczne działają wybiórczo - chronią miejsca narażone na korozję i zużywają się znacznie wolniej, dlatego płyny organiczne pracują dłużej.
| Technologia | Inhibitory korozji | Przykład normy lub zastosowania |
|---|---|---|
| IAT | tylko nieorganiczne (mineralne): krzemiany, fosforany, borany, azotyny | starsze płyny tradycyjne |
| HOAT (hybrydowa) | organiczne i nieorganiczne, najczęściej krzemiany | VW TL 774 C (G11) |
| OAT | tylko organiczne, bez krzemianów | VW TL 774 D (G12), VW TL 774 F (G12+) |
| Si-OAT | organiczne z dodatkiem krzemianów | VW TL 774 G (G12++), VW TL 774 J (G13) |
| P-OAT | organiczne z dodatkiem fosforanów, bez krzemianów | płyny m.in. do części aut producentów azjatyckich |
| PSi-OAT | organiczne z dodatkiem krzemianów i fosforanów | VW TL 774 L (G12evo) |
Nazwy G11, G12, G12+, G12++, G13 i G12evo to oznaczenia płynów serwisowych grupy VW, a VW TL 774 z literą to norma, którą płyn spełnia. Nazwa X-OAT (rozszerzona technologia OAT) nie jest ujęta w normach - producenci oznaczają nią płyny OAT z niewielkim dodatkiem inhibitorów nieorganicznych. Część płynów organicznych zawiera inhibitor 2-EHA; wiele nowszych płynów jest od niego wolnych.
Tematy
Czy można mieszać płyny chłodnicze?
Płynów o różnej technologii najlepiej nie mieszać. Dolewka innego płynu tylko wtedy, gdy karta płynu wprost na to pozwala (np. karta FRICOFIN LL dopuszcza mieszanie z płynami VW TL 774-C, -F, -G i -J), a i wtedy pełną ochronę daje całkowita wymiana płynu. Mieszanie płynów o różnym składzie może zaburzyć równowagę inhibitorów, osłabić ochronę przed korozją i zwiększyć ryzyko osadów.
Przy zmianie płynu na inny rodzaj układ trzeba przepłukać:
- Spuść stary płyn.
- Napełnij układ wodą destylowaną, uruchom silnik na kilka minut i spuść całość.
- Powtórz płukanie wodą destylowaną z dodatkiem około 5% nowego płynu i znowu spuść.
- Napełnij układ nowym płynem w stężeniu zalecanym przez producenta.
Koncentrat czy gotowy płyn?
Koncentrat rozcieńcza się wodą przed wlaniem do układu, a gotowy płyn (w nazwie często liczba, np. „50” - udział koncentratu w procentach) wlewa się bez rozcieńczania. Najczęściej koncentrat miesza się z wodą w proporcji 1:1 - taki roztwór chroni przed zamarzaniem do około -36 do -40 °C, zależnie od płynu. Dokładną zależność temperatury zamarzania od stężenia podaje karta techniczna płynu.
Do rozcieńczania najlepsza jest woda demineralizowana. Woda z kranu nadaje się tylko wtedy, gdy spełnia wymagania producenta płynu - dla płynów FUCHS twardość do 20 °dH oraz najwyżej 100 ppm chlorków i 100 ppm siarczanów. Zbyt twarda woda sprzyja osadom.
Jak dobrać płyn chłodniczy - pięć zasad
- Norma producenta pojazdu z instrukcji obsługi albo książki serwisowej (np. VW TL 774 F) jest jedynym pewnym kryterium. Płyn musi ją spełniać albo mieć dopuszczenie producenta.
- Kolor nie jest kryterium. Barwnik dodaje producent płynu i ten sam kolor mogą mieć płyny o różnej technologii, a płyny tej samej technologii mogą mieć różne kolory.
- Nie mieszaj płynów różnych technologii - przy zmianie płynu przepłucz układ.
- Rozcieńczaj koncentrat zgodnie z kartą płynu i nie dodawaj do płynu żadnych dodatków.
- Wymieniaj płyn w terminach podanych przez producenta pojazdu albo maszyny.
Płyny chłodnicze w naszym sklepie
Nie wiesz, który płyn chłodniczy wybrać?
Napisz markę, model i rocznik albo normę płynu z instrukcji - doradca techniczny dobierze płyn FUCHS i odpowie osobiście.
⚠ Zastrzeżenie. Informacje na tej stronie opracowaliśmy na podstawie norm DIN, ISO i ASTM oraz kart technicznych FUCHS, według stanu wiedzy na dzień publikacji. Mają charakter poglądowy, mogą ulec zmianie i nie zastępują zaleceń producenta pojazdu lub maszyny - wiążąca jest jego dokumentacja techniczna. Przed wyborem płynu sprawdź wymagania producenta pojazdu lub maszyny, a w razie wątpliwości zapytaj naszego doradcę. W zakresie dopuszczalnym przez przepisy prawa nie ponosimy odpowiedzialności za skutki doboru płynu bez sprawdzenia wymagań producenta pojazdu lub maszyny. Kopiowanie treści bez naszej zgody jest zabronione.


