Oleje silnikowe ze specyfikacją ACEA
ACEA to skrót francuskiej nazwy Association des Constructeurs Européens d'Automobiles, oznaczającej po polsku Stowarzyszenie Europejskich Producentów Samochodów. Jest to organizacja skupiająca 14 producentów samochodów (w tym producentów aut osobowych, dostawczych, ciężarowych i autobusów), opracowująca specyfikacje olejów silnikowych w oparciu o najsurowsze europejskie standardy.
Specyfikacja ACEA odzwierciedla wymagania europejskich producentów samochodów w zakresie parametrów olejów silnikowych, tj. zapewnia, że wszystkie oleje z tą specyfikacją spełniają wymagania dla określonych silników oraz posiadają co najmniej minimalne wymagania dla konkretnej specyfikacji
Klasy specyfikacji ACEA
Klasyfikacja ACEA jest podzielona na klasy A, B, C i E oznaczające:
- klasa A – dotyczy wymagań dla silników benzynowych w samochodach osobowych (tzw. High SAPS),
- klasa B – dotyczy wymagań dla silników wysokoprężnych (Diesla) w samochodach osobowych i dostawczych (tzw. High SAPS),
- klasa C – dotyczy pojazdów wyposażonych w nowoczesne układy oczyszczania spalin (m.in. filtry cząstek stałych DPF/GPF oraz katalizatory trójdrożne TWC), które wymagają specjalnych olejów silnikowych (tzw. Low SAPS i Mid SAPS),.
- klasa E – dotyczy wymagań dla silników wysokoprężnych w samochodach ciężarowych (Heavy-Duty).
Każda klasa ACEA ma przypisaną kategorię liczbową (np. C3). Kategorie określają szczegółowe wymagania dla różnych silników. Wszystkie wymagania i parametry zebrane są w dokumencie określającym szczegóły dla poszczególnych specyfikacji. Klasy A i B są obecnie łączone (np. A3/B4), co oznacza, że dany olej jest przeznaczony zarówno do silników benzynowych, jak i lekkich silników Diesla.
Najnowsze wydania specyfikacji ACEA
Obecnie obowiązują oddzielne dokumenty dla silników lekkich (Light-Duty) i ciężkich (Heavy-Duty). Najnowsze wydania to:
- 17. października. 2023 – ACEA 2023 (Light-Duty) – dla samochodów osobowych i dostawczych.
- 18. grudnia. 2024 – ACEA 20224 (Heavy-Duty) – dla samochodów ciężarowych
W przypadku najnowszej specyfikacji dla lekkich silników ACEA 2023, pierwsze dopuszczalne użycie nowych oznaczeń miało miejsce 12 września 2023 r., a od 12 września 2024 r. wszystkie specyfikacje nowych olejów muszą być zgodne z tą wersją.
Poprzednie sekwencje wymagań ACEA były zintegrowane dla wszystkich rodzajów silników i wydawane były wg. poniższej chronologii:
- 30. kwietnia. 2021 - ACEA 2021 (możliwość sprzedaży olejów wg tej normy wygasła 1. sierpnia 2025)
- 01. grudnia. 2016 - ACEA 2016 (możliwość sprzedaży olejów wg tej normy wygasła 1. maja 2023)
- 14. grudnia. 2012 - ACEA 2012
- 22. grudnia. 2010 - ACEA 2010
- 22. grudnia. 2008 - ACEA 2008
- 01. lutego. 2007 - ACEA 2007
- 01. listopada. 2004 - ACEA 2004
Co wprowadzono w ACEA 2021?
Edycja ACEA z 2021 roku przyniosła rewolucyjne zmiany, dostosowując normy do problemów nowoczesnych silników z wtryskiem bezpośrednim i downsizingiem.
1. Nowe kategorie olejów:
- ACEA C6 - nowa klasa olejów Mid-SAPS o niskiej lepkości (HTHS min. 2,6 mPa·s). Jest to rozwinięcie klasy C5, wzbogacone o kluczowe testy ochrony nowoczesnych silników.
- ACEA A7/B7 - nowa klasa olejów High-SAPS o niskiej lepkości (bazująca na A5/B5). Oferuje najwyższy poziom ochrony dla silników, które nie wymagają ochrony filtrów GPF/DPF (olejów niskopopiołowych), ale wymagają zabezpieczenia przed LSPI i zużyciem łańcucha.
2. Nowe testy silnikowe
W celu sprostania wymaganiom nowych klasyfikacji ACEA A7/B7 oraz ACEA C6, wprowadzono rygorystyczne procedury badawcze:
- Test LSPI (Sequence IX): Badanie odporności oleju na zjawisko przedwczesnego zapłonu przy niskich prędkościach obrotowych (Low Speed Pre-Ignition), które niszczy tłoki w silnikach turbo benzynowych.
- Test zużycia łańcucha (Sequence X): Badanie zapobiegania wyciąganiu się łańcucha rozrządu w silnikach z wtryskiem bezpośrednim.
- Test osadów w turbosprężarce (Toyota 1KD-FTV): Badanie czystości sprężarki w silnikach Diesla.
Nowości w wytycznych ACEA 2023
W najnowszych sekwencjach utrzymano zmiany wprowadzone w ACEA 2021 oraz dodano nową kategorię w 2023 roku:
- ACEA C7 (Nowość 2023) - specyfikacja oparta na poziomach wydajności klasy C6, ale z naciskiem na zwiększoną oszczędność paliwa. Jest to olej o bardzo niskiej lepkości (SAE 0W-16) i obniżonym parametrze HTHS (minimum 2.3 mPa·s),. Wymaga zaliczenia testu oszczędności paliwa JASO FE ze poprawą wyniku o min. 0,3%.
- ACEA C6 - wprowadzona w 2021 r., kategoria Low/Mid SAPS o niskiej lepkości (HTHS min. 2.6 mPa·s). Wprowadziła nowe testy wydajnościowe m.in.: ochrona przed zjawiskiem LSPI (przedwczesny zapłon przy niskich prędkościach), zużycie łańcucha rozrządu i osady w turbosprężarce.
- ACEA A7/B7 - wprowadzona w 2021 r. jako ulepszenie ACEA A5/B5 (oleje High SAPS o obniżonej lepkości). Zapewnia dodatkową ochronę przed LSPI, zużyciem łańcucha i osadami w turbosprężarkach, co jest kluczowe dla nowoczesnych silników z wtryskiem bezpośrednim.
Istotne zmiany techniczne w 2023 roku
W edycji ACEA 2023 przywrócono test zużycia silnika Diesla (OM646LA) dla kategorii A3/B4, A5/B5, C2, C3, C4 i C5. Test ten został wcześniej usunięty w edycji 2021 z obawy o dostępność części, ale obecnie jego dostępność została zabezpieczona na kolejne lata. Oznacza to, że oleje w tych klasach muszą ponownie przechodzić rygorystyczne testy ochrony przed zużyciem krzywek i cylindrów w silnikach wysokoprężnych.
Warto przypomnieć, że w ACEA 2021 wycofano specyfikacje:
- ACEA A3/B3 - zamiast niej bedzie stosowana ACEA A3/B4
- ACEA C1 - wycofana z powodu nikłego zainteresowania producentów OEM.